درباره ما
ویروس پاپیلومای انسانی یا همان HPV یکی از شایعترین عفونتهای ویروسی مقاربتی در جهان است که بسیاری از افراد، بدون اینکه متوجه شوند، ممکن است ناقل آن باشند. در بیشتر موارد، سیستم ایمنی بدن بهطور طبیعی با این ویروس مقابله میکند، اما برخی از تیپهای پرخطر HPV میتوانند در طول زمان منجر به بروز مشکلاتی جدی مانند زگیل تناسلی یا حتی سرطان دهانه رحم شوند. به همین دلیل، آزمایش HPV بهعنوان یکی از مهمترین روشهای غربالگری و پیشگیری در حوزه سلامت جنسی شناخته میشود.
با این حال، بسیاری از افراد نمیدانند چه زمانی باید تست HPV بدهند یا اصلاً چه کسانی نیاز به انجام این آزمایش دارند. در این مقاله با راهنماییهای دکتر مانا فرحی مهر، پزشک متخصص زنان و زایمان، بهصورت کامل و دقیق بررسی میکنیم که چه افرادی باید این تست را انجام دهند، در چه سنی مناسب است، و چه عواملی در تصمیمگیری برای انجام آن مؤثرند. اگر شما هم درباره ضرورت این آزمایش یا زمان مناسب آن دچار تردید هستید، این مطلب برای شماست.
آزمایش HPV چیست و چه کاربردی دارد؟
آزمایش HPV روشی تخصصی برای شناسایی ویروس پاپیلومای انسانی در بدن است؛ ویروسی که از طریق تماس جنسی منتقل میشود و در برخی موارد میتواند منجر به زگیل تناسلی یا سرطان دهانه رحم شود. این تست معمولاً از طریق نمونهگیری از دهانه رحم انجام میشود و بهویژه برای شناسایی تیپهای پرخطر ویروس طراحی شده است. برخلاف تست پاپ اسمیر که تغییرات سلولی را بررسی میکند، تست HPV مستقیماً وجود ویروس را تشخیص میدهد، بنابراین میتواند هشدار زودهنگامتری برای اقدامات درمانی یا پیشگیرانه فراهم کند. دکتر مانا فرحی مهر تأکید میکند که این آزمایش یکی از دقیقترین ابزارهای موجود برای غربالگری سرطان دهانه رحم است و نقش مهمی در ارتقای سلامت زنان دارد.
همه چیز درباره آزمایش HPV: از اهمیت تا روش انجام
آیا همه افراد باید آزمایش HPV بدهند؟
در حالی که ویروس HPV بسیار شایع است و بسیاری از افراد فعال جنسی ممکن است درگیر آن شوند، اما انجام تست HPV برای همه ضروری نیست. بر اساس توصیههای علمی، از جمله نظرات دکتر مانا فرحی مهر، این آزمایش معمولاً برای زنان بین ۳۰ تا ۶۵ سال بهصورت روتین توصیه میشود. برای زنان ۲۱ تا ۲۹ سال معمولاً فقط پاپ اسمیر کفایت میکند و تست HPV فقط در صورت وجود ناهنجاری در پاپ اسمیر انجام میشود. برای زنان زیر ۲۱ سال نیز هیچگونه غربالگری HPV توصیه نمیشود. بنابراین، سن، سابقه جنسی و وضعیت سلامت عمومی از عوامل تعیینکننده در انجام یا عدم انجام این تست هستند و حتماً باید با نظر پزشک متخصص انجام شود.
چه افرادی بیشتر در معرض خطر ابتلا به HPV هستند؟
ابتلا به ویروس HPV میتواند در هر فردی که از نظر جنسی فعال است اتفاق بیفتد، اما برخی افراد بیشتر در معرض خطر قرار دارند. بر اساس تجربیات بالینی دکتر مانا فرحی مهر، ریسک ابتلا در افرادی که شریکهای جنسی متعدد دارند یا در سنین پایینتر رابطه جنسی را آغاز کردهاند بیشتر است. همچنین، کسانی که سیگار میکشند، سیستم ایمنی ضعیفی دارند (مثلاً مبتلایان به HIV)، یا سابقه زگیل تناسلی دارند، در معرض ریسک بالاتری هستند. افرادی که شریک جنسی آنها نیز روابط جنسی متعدد داشته، حتی اگر خود فرد روابط محافظتشده داشته باشد، همچنان در معرض خطرند. شناخت این عوامل میتواند به تصمیمگیری دقیقتر درباره انجام یا عدم انجام تست HPV کمک کند.
سن مناسب برای انجام آزمایش HPV
انتخاب زمان مناسب برای انجام تست HPV نقش مهمی در دقت نتیجه و جلوگیری از اقدامات غیرضروری دارد. طبق توصیههای علمی و راهنماییهای دکتر مانا فرحی مهر، انجام این تست بهصورت روتین برای زنان زیر ۳۰ سال توصیه نمیشود، مگر اینکه نتیجه پاپ اسمیر غیرطبیعی باشد. چرا که در این گروه سنی، ابتلا به HPV معمولاً موقتی است و در اغلب موارد، سیستم ایمنی بدن طی یک تا دو سال آن را پاک میکند. در مقابل، زنان بین ۳۰ تا ۶۵ سال بهترین کاندید برای انجام تست HPV هستند. در این بازه سنی میتوان تست را هر ۵ سال یکبار (بهتنهایی یا همراه با پاپ اسمیر) انجام داد. برای زنان بالای ۶۵ سال که در طول سالهای قبل تستهای طبیعی داشتهاند، معمولاً ادامه غربالگری ضرورتی ندارد، مگر در موارد خاص با نظر پزشک.
آزمایش HPV برای زنان؛ چه زمانی و چند بار؟
بسیاری از زنان این سؤال را دارند که اگر نتیجه آزمایش HPV منفی باشد، هر چند وقت یکبار باید تست را تکرار کنند؟ دکتر مانا فرحی مهر در پاسخ به این موضوع توضیح میدهد که در صورت سلامت کامل و نبود علائم مشکوک، زنان بین ۳۰ تا ۶۵ سال میتوانند هر ۵ سال یکبار تست HPV بدهند، بهخصوص اگر این تست همراه با پاپ اسمیر (کو تست) انجام شود. اگر فقط تست پاپ اسمیر انجام شود، تکرار آن هر ۳ سال توصیه میشود. در صورتی که نتیجه تست HPV مثبت باشد، بسته به نوع ویروس (پرخطر یا کمخطر)، پزشک ممکن است بررسیهای تکمیلی یا کولپوسکوپی تجویز کند و فاصله بین تستها را کوتاهتر کند. بنابراین، فاصله زمانی تستها باید کاملاً با نظر پزشک و بر اساس وضعیت بدنی و سابقهی شما تنظیم شود، نه صرفاً بر اساس یک جدول ثابت.
چه زمانی نباید تست HPV انجام داد؟
برخلاف تصور برخی افراد، انجام آزمایش HPV همیشه گزینه مناسبی نیست و در برخی شرایط نهتنها ضروری نیست، بلکه میتواند منجر به نتایج گمراهکننده یا اقدامات غیرضروری شود. به گفته دکتر مانا فرحی مهر، زنانی که زیر ۲۱ سال هستند، به هیچ وجه نباید تست HPV انجام دهند، حتی اگر از نظر جنسی فعال باشند. همچنین، زنان زیر ۳۰ سال که نتیجه پاپ اسمیرشان طبیعی است، نیازی به انجام تست HPV ندارند. در دوران قاعدگی نیز بهتر است آزمایش به تعویق بیفتد، چرا که خون میتواند دقت نتیجه را کاهش دهد. زنانی که اخیراً زایمان کردهاند یا در دوران التهاب فعال دهانه رحم هستند نیز بهتر است با مشورت پزشک، زمان مناسبتری را برای تست انتخاب کنند. انتخاب زمان اشتباه ممکن است باعث نگرانی بیمورد یا نیاز به تکرار آزمایش شود.
آیا در دوران بارداری میتوان تست HPV داد؟
انجام آزمایش HPV در دوران بارداری در اغلب موارد بیخطر است، اما تنها در شرایط خاص و با تشخیص پزشک توصیه میشود. دکتر مانا فرحی مهر توضیح میدهد که اگر مادر در زمان بارداری علائم مشکوکی مانند زگیل تناسلی، ترشحات غیرعادی یا نتیجه غیرطبیعی پاپ اسمیر قبلی داشته باشد، ممکن است پزشک انجام تست HPV را ضروری بداند. این آزمایش تأثیری بر روند بارداری یا سلامت جنین ندارد، اما معمولاً در سهماهه اول یا دوم انجام میشود و انجام آن در اواخر بارداری توصیه نمیشود. در صورتی که ویروس HPV تشخیص داده شود، معمولاً درمان قطعی به بعد از زایمان موکول میشود، مگر اینکه شرایط خاصی وجود داشته باشد. بنابراین، تصمیمگیری درباره تست HPV در دوران بارداری باید کاملاً فردی، تخصصی و بر اساس شرایط پزشکی مادر باشد.
سوالات متداول درباره آزمایش HPV
جمعبندی: آیا شما هم باید آزمایش HPV بدهید؟
ویروس HPV یکی از شایعترین ویروسهای منتقله از راه جنسی است و در برخی موارد میتواند زمینهساز مشکلات جدی مانند زگیل تناسلی یا حتی سرطان دهانه رحم شود. با این حال، انجام تست HPV برای همه افراد ضروری نیست و باید بر اساس سن، شرایط بدنی، سابقه جنسی و نظر پزشک تصمیمگیری شود. زنان بین ۳۰ تا ۶۵ سال بیشترین گروه هدف برای این آزمایش هستند و در صورت نتیجه مثبت، جای نگرانی نیست، بلکه باید مراحل بررسی و پیگیری بهدرستی انجام شود. دکتر مانا فرحی مهر تأکید میکند که آگاهی از وضعیت سلامت جنسی و انجام تستهای غربالگری در زمان مناسب، یکی از هوشمندانهترین راهها برای پیشگیری از بیماریهای جدی در آینده است. اگر هنوز مطمئن نیستید که آیا زمان انجام تست HPV برای شما فرا رسیده یا نه، مشاوره با پزشک متخصص میتواند مسیر درست را به شما نشان دهد.
توجه: این پاسخ ها بر اساس اطلاعات عمومی پزشکی ارائه شده است و جایگزین مشاوره پزشکی نیست. برای تصمیمگیری در مورد انجام هرگونه آزمایش، حتماً با پزشک متخصص زنان و زایمان مشورت کنید.
